علت سخت بیدار شدن صبح کشف شد...
محققان استرالیایی علت دشواری بیدار شدن از خواب در صبح را که برای عده ای یک معضل روزانه است دریافته اند و آن را به آهسته کار کردن ساعت داخلی (بیولوژیک) بدن این افراد نسبت داده اند.
بیدار شدن از خواب
اکثر مردم از خوابیدن آخر هفته ها لذت می برند، اما برای برخی موضوع بیدار شدن و یا بلند شدن از رختخواب یک معضل روزانه است که گاهی زندگی آنها را برهم می زند.
اکنون دانشمندان به این نتیجه رسیدند که چرا عده ای از مردم در بیدار شدن صبح مشکل دارند. آنها علت این معضل را، آهسته بودن ساعت داخلی بدن این افراد عنوان کرده اند.
یک تیم از دانشگاه آدلاید در استرالیا اختلال در فازهای خواب به تأخیر افتاده را مورد تحقیق قرار داده اند. تحقیقاتی که با عدم توانایی همیشگی در خوابیدن و بیدار شدن در ساعت مقرر توصیف می شود.
این شرایط 15 درصد از نوجوانان را تحت تأثیر قرار می دهد، اما می تواند به یک مشکل در تمام طول زندگی تبدیل شود.
رییس این گروه تحقیقاتی اظهار داشت: نتایج اولیه نشان می دهد که ساعت داخلی بدن افرادی که دارای این اختلال هستند، کندتر از معمول کار می کند.
ساعت داخلی بدن اکثر افراد 24 ساعته است. این یک ریتم طبیعی است که بر خواب و دمای بدن تأثیرگذار است، اما برای افرادی که دارای اختلال فازهای خواب به تأخیر افتاده هستند، تکمیل این چرخه بیشتر طول می کشد و آنها ترجیح می دهند که دیرتر به رختخواب بروند و دیرتر بیدار شوند.
وی افزود: اکثر افرادی که دیروقت می خوابند، نمی توانند تا ساعت دو یا سه صبح بخوابند و این حالت زودترین ساعتی است که آنها به تختخواب می روند، همین امر بیدار شدن صبح روز بعد را دشوار می کند.
ما تا کنون علت این امر را مورد تحقیق قرار دادیم و یکی از پذیرفتنی ترین توضیحات این است که ساعت داخلی بدن این افراد معمولا بیشتر از 24 ساعت کار می کند.
لئون لاک خاطرنشان کرد: ساعت داخلی بدن اکثر افراد 24 ساعته است. این یک ریتم طبیعی است که بر خواب و دمای بدن تأثیرگذار است، اما برای افرادی که دارای اختلال فازهای خواب به تأخیر افتاده هستند، تکمیل این چرخه بیشتر طول می کشد و آنها ترجیح می دهند که دیرتر به رختخواب بروند و دیرتر بیدار شوند.
بسیاری از موجودات زنده، ریتم های شبانه روزی را دنبال می کنند که این امر یک چرخه روزانه فراهم می کند که مدیریت آن بر عهده ساعت داخلی بدن است.
این ساعت بر خواب و بیداری تأثیرگذار است و دمای بدن و ترشح هورمون ها را کنترل می کند.
محققان اظهار داشتند، وقتی که بدن در معرض نور خورشید صبحگاهی قرار می گیرد، ساعت بدن متوجه می شود که وقت بیدار شدن است. این مسئله می تواند تحت تأثیر عوامل زیست محیطی مانند سطح نور محل زندگی و یا پرواز بین منطقه های مختلف زمانی و یا کار کردن در شیفت های کاری شب قرار بگیرد.
لاک تأکید کرد: برای تأیید نهایی نتیجه این تحقیقات، باید با گروه های بزرگ تری آزمایش های وسیع تری را انجام دهیم.
چرا برای تعدادی از مردم بیدار شدن از خواب سختترین کار جهان است؟
اگر هنگام صبح با سختی از خواب بیدار میشوید و با تمام وجود آرزو میکنید که کاش یک ساعت دیگر را میتوانستید در تختخواب خود سپری کنید، باید به دنبال دو دلیل اصلی باشید:
به احتمال بسیار زیاد شما دچار کمبود خواب هستید و در طول شب گذشته کمتر از میزان توصیه شده توسط کارشناسان یعنی بین هفت تا هشت ساعت خوابیدهاید.
شاید هم این موضوع ناشی از بههمخوردن ریتم طبیعی بدن شما باشد.
بدن انسان به شدت به یکنواختی و برنامهریزی علاقه دارد. علت بسیاری از خستگیها در هنگام صبح این است که ما برای خواب خود برنامه مشخصی نداریم. یعنی در ساعت مشخصی به رختخواب نمیرویم و در زمان مشخصی هم از خواب بیدار نمیشویم. این در حالی است که بدن دارای یک ساعت طبیعی بسیار دقیق است که از چند ساعت قبل از بیدار شدن به تدریج بدن را برای این کار آماده میکند. این حالت را میتوان با روشن شدن کامپیوتر مقایسه کرد.
زمانیکه شما دکمه روشن شدن کامپیوتر خود را فشار میدهید، برای مدتی صداهایی از داخل آن میشنوید. چند صفحه مختلف روی صفحه نمایش نشان داده میشوند و سرانجام زمانیکه کامپیوتر مراحل آمادهسازی خود را طی کرد، تصویر روی مانیتور نمایش داده میشود. بدن انسان هم در هنگام بیدار شدن شرایطی مشابه با این کامپیوتر دارد و اگر مراحل آمادهسازی به درستی انجام نشود، آنگاه کسالت، خستگی، خوابآلودگی و حتی بیماری به سراغ فرد میآید.
از چند ساعت قبل از بیدار شدن ،خواب انسان سبکتر میشود، دمای بدن به تدریج بالا میرود و هورمونهایی در بدن تزریق میشوند که انرژی لازم را برای بیدار شدن از خواب فراهم میکنند. اما اگر خوابیدن و بیدار شدن شما نظم نداشته باشد، بدن نمیتواند زمان بلند شدن را تخمین بزند و مراحل آمادهسازی به درستی انجام نمیشود.
به این ترتیب صدای زنگ ساعت شما در فضای خانه بلند میشود اما شما هنوز برای بیدار شدن آماده نیستید و به همین دلیل احساس خستگی و خوابآلودگی میکنید. البته اگر تاکنون خواب منظمی نداشتید، خیلی نگران نباشید زیرا به راحتی میتوان ساعت بدن را تنظیم کرد. اگر هر شب در یک ساعت مشخص به رختخواب بروید و حتی در روزهای تعطیل در یک ساعت مشخص بیدار شوید بعد از چند هفته، ساعت بدن شما هم تنظیم میشود.
به همین دلیل است که بعضی از مردم همیشه پنج دقیقه قبل از به صدا درآمدن زنگ ساعت از خواب بیدار میشوند. فعالیتهای بیولوژیکی در این افراد به خوبی تنظیم شده است و بدن آنها درست راس ساعت مشخص از خواب بیدار میشود.
بهترین روش ها برای بیدار شدن راحت و سریع
- از شب قبل برای فردا صبحتان برنامهریزی کنید.
وقتی از شب قبل برای امروزتان برنامه داشته باشید، همه چیز برایتان سادهتر میشود. دو روز اول، 10 دقیقه اول کمی سردرگم بودم اما بعد فهمیدم که کارهایی که باید انجام بدهم را شب قبل روی یک وایت برد بنویسم. کارها را به ترتیب اولویت شمارهگذاری میکردم تا اگر بازده کاریم کمتر شد اول کارهای مهمتر را انجام بدهم.
سعی کنید روزهایتان را طوری سازماندهی کنید که اول به کارهای مهمتان برسید. برحسب کارهایی که انجام میدهید شاید بخواهید که اول ورزش کنید یا شاید هم اول نمازتان را بخوانید یا کمی مدیتیشن کنید. برای خود من اگر به محض اینکه بیدار میشوم نمازم را بخوانم، افکارم شناور میشوند به خاطر همین دوست دارم بعد از اینکه بیدار شدم اول کمی فعالیت داشته باشم تا برای نماز و مدیتیشن تمرکز کافی پیدا کنم.
- همه چراغها را روشن کنید
به محض بیدار شدن تمام چراغهای اتاقتان را روشن کنید، پرده ها را بکشید (البته اگر در فصل زمستان نباشیم و بیرون از داخل تاریک تر نباشد) و اجازده دهید ساعت بیولوژیک بدنتان صبح شدن را حس کند.
- ثابت نمانید
اینکه یک جا بنشینید و صبحانه میل کنید فقط باعث میشود در حالت نیمه خواب و بیدار باقی بمانید. در این حالت بندتان گمراه میشود که آیا زمان بیداری است یا دوباره به خواب باز میگردید. کمی جنب و جوش کنید و راه بروید، اجازه دهید خون در رگهایتان جاری شود و به وضعیت “آماده برای رفتن” نزدیک شوید.
- آب از دست رفته را برگردانید
آیا میدانستید در هنگام خواب تا یک لیتر آب از دست میرود؟ هر صبح را با یک لیوان بزرگ آب شروع کنید و آب از دست رفته را جبران کنید تا بدنتان به حالت نرمال بازگردد.
- متعهد شوید ظرف مدت ۵ دقیقه بیدار شوید
احتمالا تا به امروز به این جمعبندی رسیدهاید که همیشه شروع کردن هر چیزی سخت ترین بخش است. به خودتان قول دهید ظرف همین ۵ دقیقه بیدار میشوید، نه بیشتر. هضم تعهد به ۵ دقیقه بیداری بسیار آسان تر از فکر چند کیلومتر شنایی است که انتظارتان را میکشد.
تشریفات قبل از خوابتان را رعایت کنید
بدون شک وقتی خواب خوبی داشته باشید بیدار شدن صبح هم ساده تر است. با رعایت تشریفات پیش از خواب، خوابی ۷-۸ ساعته را تضمین کنید. برای تنظیم این نوع تشریفات به نکات زیر توجه کنید:
- چند ساعت قبل از تمرین حجم آن را محدود کنید
- تا حد ممکن اتاق را تاریک کنید
- تا جای ممکن گوشی موبایل و تلیویزون را محدود کنید
- از کافئین در ساعتهای منتهی به خواب کمتر استفاده کنید
- نشانههایی برای وقتی که بیدار میشوید تعریف کنید
عادتها بسیار قوی هستند. سعی کنید کاری کنید بجای اینکه دراز کشیدن روی تخت گرم عادتان باشد بیدار شدن به یک عادت برای شما تبدیل شود. این مثال را ببینید:
- آلارم را قطع کنید
- پرده ها را باز کنید
- تختتان را مرتب کنید
- از سروریس بهداشتی استفاده کنید
- یک لیوان کامل آب بنوشید
- صبحانه درست کنید
- بمدت پنج دقیقه یک برنامه ورزشی نگاه کنید
هربار که قرار شد صبح زود بیدار شوید این مسیر را تکرار کنید. بعد از مدتی متوجه خواهید شد در حین انجام این کارها به این مراحل فکر نمیکنید. هرچه کمتر به آنها فکر کنید درگیری ذهنیتان هم با خودتان کمتر میشود و دیگر این حمله را با خود تکرار نمیکنید: “فقط پنج دقیقه دیگر بخوابم”.
به هیچ عنوان به این موضوع فکر نکنید که چرا صبح ها عملکردم خوب نیست و سخت از خواب بیدار میشوم. مطمئن باشید اکثر ما به همین شرایط دچاریم. نظرتان را در اینباره با ما در میان بگذارید.
چگونگی بیدار شدن از خواب در وقت دلخواه با دعا
**در حدیث معتبر از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام منقول است که هر که در وقت خوابیدن این آیه را بخواند
قُلْ انَّما اَنَا بَشَرُ مِثْلُکُمْ یُوحی اِلَیَّ اِنَّما اِلهُکُمْ اِلهُ واحِدُ فَمَنْ کانَ یَرْجُو الِقاَ رَبّهِ فَلْیَعْمَلْ عَمَلاً صالِحاً وَ لا یُشْرِکْ بِعِبادَهِ رَبّهِ اَحَداً هر وقت از شب که خواهد بیدار شود.
**در روایت دیگر از آن حضرت منقول است که حضرت رسول صلّی الله علیه وآله فرمود:
که هر که خواهد در آخر شب برخیزد، چون بر رختخواب رود بگوید اَلّلهُمَّ لا تؤمِنّی مَکْرَکَ وَ لا تَنْسِنی ذِکْرَکَ وَ لا تَجْعَلْنی مِنَ الْغافِلینَ اَقُومُ ساعَهَ کَذا وَ کَذا یعنی در فلان ساعت برخیزم چون این دعا بخواند، حق تعالی ملکی را موکل سازد، که او را در آن ساعت بیدار کند.
**در حدیث معتبر از حضرت امام موسی کاظم علیه السلام منقول است که هر که خواهد در شب بیدار شود، در وقت خواب رفتن بگوید :
اَلّلهُمَّ لا تَنْسِنی ذِکْرَکَ وَ لا تُؤمِنّی مَکْرَکَ وَ لا تَجْعَلْنی مِنَ الْغافِلینَ وَ اَنْبِهْنی لاحَبّ السَّاعاتِ اِلَیْکَ اَدْعوکَ فیها فَتَسْجیبَ لی وَ اَسْاَلُکَ فَتُعْطینی وَ اسْتَغْفِرُکَ فَتَغْفِرَلی اِنَّهُ لا یَغْفِرُ الذُّنُوبَ اِلاّ اَنْتَ یا اَرْحَمَ الرَّاحِمینَ که چون این دعا بخواند حقتعالی دو ملک بفرستد، که او را بیدار کنند، اگر بیدار نشود امر کند آن دو ملک را که از برای او استغفار کنند، اگر در آنشب بمیرد شهید مرده باشد و اگر بیدار شود هر حاجتی که بطلبد خدا به او عطا فرماید.
**در حدیث معتبر از حضرت امام محمّد باقر علیه السلام منقول است که هر که عزم کند در ساعتی از ساعات شب برای عبادت برخیزد و خدا داند که در آن اراده او صادق است، البته دو ملک را بفرستد که در آن ساعت او را حرکت دهند تا بیدار شود.
موفق باشید.....
برای مطالعه ی بیشتر:بیدار شدن بیدار شدن صبحگاهی